Samen werken aan samenwerken


Beschouwing op het Regeerakkoord van VVD/CDA/D66 en ChristenUnie

Het was de langste kabinetsformatie uit onze parlementaire geschiedenis. Ondanks dat al veel informatie over het concept regeerakkoord in de media verscheen de afgelopen dagen, werd door BCT uitgekeken naar het volledige regeerakkoord. Dit document is immers kritische informatie voor ons en onze klanten. Het biedt een perspectief over langdurig samenwerken aan een succesvolle digitale transitie. BCT ziet volop kansen in dit regeerakkoord om vooral samen te blijven werken aan digitale transformatievraagstukken in een snel veranderende informatiesamenleving. We kunnen samen met onze klanten een bijdrage leveren aan de ambitie van dit kabinet om digitaal de Europese koploper te worden.

 

Ambitieuze agenda voor verdere digitaliseringagenda-2021

Met name de paragraaf over de vernieuwing van het openbaar bestuur en ICT-dienstverlening geeft een goede indruk van de verdere concretisering van de overheidsambities de komende jaren. Er komt een ambitieuze, brede agenda voor de verdere digitalisering van het openbaar bestuur op verschillende niveaus. Dat leidt tot hervormingen die de manier van digitaal werken voor de ambtelijke organisatie en het gemeentebestuur in het bijzonder verder zullen veranderen. De aanpassing van de Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wgr), om politieke verantwoording over gemeentelijke samenwerking te verbeteren, zal ertoe leiden dat digitalisering van besluitvormingsprocessen noodzakelijkerwijs verder gestandaardiseerd zullen worden.

 

Besluitvormingsproces wordt een ketenvraagstuk

Het besluitvormingsproces is binnen enkele jaren niet langer een organisatieproces voor gemeenten maar een ketenvraagstuk waarin verschillende stakeholders; gemeenten, gemeenschappelijke regelingen toezichthouders en ook de samenleving actief bijdragen aan de digitale informatievoorziening. Reeds opgestarte initiatieven waar BCT een bijdrage levert met kennis en expertise zoals ORI (Open Raadsinformatie) en TMLO (Toepassingsmodel Metadatering Lokale Overheid) zullen verder doorontwikkeld kunnen worden. Ze leveren immers een directe bijdrage aan duurzame digitale toegankelijkheid waarmee bijvoorbeeld raadsleden controlerende taak beter kunnen uitvoeren en de afstand op democratische controle wordt verkleind.

 

Is voortzetten van herindeling wel juist?

Opvallend is het standpunt in dit regeerakkoord over de uitvoering van belangrijke taken die de directe levenssfeer van mensen raken door kleinere gemeenten. “Een proces van herindeling is gewenst voor gemeenten die langjarig en in hoge mate afhankelijk zijn van gemeenschappelijke regelingen voor essentiële taken”. Provincies worden daarmee aangemoedigd om het herindelingsproces actief te versnellen.

 

In tijden van grote maatschappelijke veranderingen, sterke invloed van technologische ontwikkelingen en onzekerheid over de exacte rol van gemeenten in bijvoorbeeld de informatievoorziening voor de Omgevingswet, is het opvallend om herindeling te blijven stimuleren. Daarmee gaat dit kabinet namelijk voorbij aan de flexibiliteit van de gemeentelijke organisatie om reactievermogen te ontwikkelen of te behouden om op specifieke lokale behoeften in te spelen. Denk aan maatschappelijke, geografische en demografische behoeften.

 

Digitalisering en digitale informatievoorziening in het bijzonder zijn elementen die bijdragen aan een kennisorganisatie die actief in verbinding staat met de samenleving. Ze kunnen op flexibele schaal opereren omdat kennis wordt geborgd.

 

Dat dit kabinet dit blijft koppelen aan organisatieomvang is opvallend omdat veel kleinere gemeenten de afgelopen jaren hebben bewezen dankzij een digitale informatievoorziening in staat te zijn om bedrijfsvoerings- besluitvormings- en dienstverleningsprocessen verder te verbeteren. De noodzaak tot een flexibele digitale gemeente die beschikt over kritische informatie wordt verder versterkt door de ambitie in dit Regeerakkoord om burgers en lokale verenigingen de mogelijkheid te bieden voorstellen te doen om de uitvoering van collectieve voorzieningen in hun directe omgeving over te nemen.

 

Als burgers het onderhoud van een park en het beheer van sportvelden overnemen en de bijbehorende functie voortzetten dan is een gemeenschappelijke digitale informatievoorziening hét middel om in verbinding te blijven. Kenmerk van digitalisering is juist schaalbaarheid.

 

Samenwerken is samen werken

Samenwerking tussen markt, overheid en samenleving wordt steeds belangrijker. Je zou verwachten dat samenwerking een belangrijk metagegeven zou worden van dit regeerakkoord. Toch komt het woord maar 4 keer voor in het 70- pagina’s telllende regeerakkoord. Kritische informatie op het juiste moment blijft een ambitieuze doelstelling die we samen met onze klanten willen realiseren.